1A VE 2A GRUP ELEMENTLERİNİN ÖZELLİKLERİ

1 A GRUBU ELEMENTLERİ VE ÖZELLİKLERİ

1 a grubunda yer alan h,li,na,k,rb,cs ve fr elementleri alkali metalleri oluştururlar. sodyum ve potasyum doğada en çok bulunan alkali metaldir ve çeşitli bileşikleri halinde bulunur.
alkali metallerin genel özellikleri
1- alkali metaller değerlik tabakalarında tek elektronu kolayca kaybederek +1 yüklü iyonlar oluştururlar;bu nedenle kuvvetli indirgendirler.
2- birkaç istisna dışında bileşikleri iyoniktir.
3- metalik özellikleri gerği parlaktırlar;fakat diğer metallerin aksine,bıçakla kesilebilecek kadar yumşaktırlar.
4- aleve tutulduklarında çeşitli renkler oluştururlar;li,na ve k tuzu çözeltisine batırılmış bir platin tel,alevi sırasıyla kırmızı,sarı ve menekşe renge boyar.
5- isı ve elektriği çok iyi iletirler.
6- bulundukları periyotta iyonlaşma enerjileri en küçük,atom ve iyon çapları ise en büyük olan elementlerdir.
7- diğer metallerin aksine,yoğunlukları ve erime noktaları oldukça düşüktür.lityum,sodyum ve potasyum yoğunlukları ilginç bir şekilde sudan daha küçüktür.sezyumun erime noktası o kadar düşüktür ki,sıcak günlerde sıvı halde bulunabilir.
alkali metaller su ile reaksiyona girip, hidrojen gazı verirler.
alkali metallerin su ile etkileşimi oldukça şiddetlidir.reaksiyonun şiddeti yukarıdan aşağı inildikçe artar
periyodik tablonun ilk grubunda (dikey sırasında) yer alan metallerdir. fransiyum dışında hepsi, yumuşak yapıda ve parlak görünümdedir. kolaylıkla eriyebilir ve uçucu hale geçebilirler. bağıl atom kütleleri* arttıkça, erime ve kaynama noktaları düşüş gösterir. diğer metallere kıyasla, özkütleleri oldukça düşüktür. hepsi de, tepkimelerde etkindir. en yüksek temel enerji düzeylerinde bir tek elektron taşırlar. bu elektronu çok kolay kaybederek +1 yüklü iyonlar oluşturabildikleri için, kuvvetli indirgendirler. ısı ve elektriği çok iyi iletirler. suyla etkileşimleri çok güçlüdür ve tepkime sonucunda hidrojen gazı açığa çıkarırlar.
hidrojen
Sembol:H
Atomnumarası:1
Atom ağırlığı: 1.00794 g/mol
Oda koşullarında (25°C 298 K): Bilinen renksiz en hafif gaz
A-metal
s-blok elementi
Hidrojen ilk olarak 1776 yılında Henry Cavendish tarafından keşfedilmiştir. Hidrojen ismi ise Antoine Lavoisier tarafından verilmiştir.
Yıllazlardan yayılan ışıkların analizi sonucunda yıldızların yapısında, güneş sisteminin %90’nında hidrojen olduğu düşünülmektedir.
IA grubu elementleri, Ca, Sr,Ba gibi aktif metallerin su ile reaksiyonu sonucunda hidrojen gazı elde edilir.
Ca(k) + 2H2O à Ca2+ (aq) + 2OH-(aq) + H2 (g)
Bazı metal hidrürleri ile su rasındaki reaksiyon sonucunda hidrojen gazı elde edilir.
CaH2 + 2H2O à Ca(OH)2 + 2H2
Mg, Al, Cr, Fe, Mn, Zn, Cd, Co, Ni, Sn ve Pb gibi metalleri nitrik asit haricindeki diğer asitlerle reaksiyonu sonucunda hidrojen gazı elde edilir.
Mg(k) + H+(aq) à Mg2+ (aq) + H2 (g)
Endüstriyel olarak metan gazının su buharı ile veya kömürün su gazı (kızgın kok kömürü üzerinden su buharı geçirilmesi ile elde edilen gaz karışımı) ile reaksiyonu sonucunda elde edilir.
CH4 + H2O (1100°C) à CO + 3H2
C(kömür) + H2O (1000°C) à CO + H2
Diğer bir yöntem ise Demir tozunun seyreltik sülfürik asit ile reaksiyonu ile gerçekleşir.
Fe + H2SO4 à FeSO4 + H2
En saf olarak elektroliz ile elde edilir. Az miktarda sülfürik asit veya sodyum hidroksit içeren suyun elektrolizinde katotta hidrojen gazı anotta oksijen gazı toplanır.
Lityum
Sembol:Li
Atom numarası: 3
Atom ağırlığı: 6.941 g/mol
Oda koşullarında (25°C 298 K): Gümüşümsü beyaz,gri metalik katı
Alkali metal
s-blok elementi
Lityum ilk olarak 1817 yılında Johann Arvedson tarafından keşfedilmiştir. İlk saf olarak izolasyonu ise W.T. Brande ve Humphrey Davy tarafından lityum oksitten elektroliz yolu ile gerçekleştirilmiştir.
Spodumen cevheri ,LiAl(SiO3)2, Lityum içeriği nedeniyle ticarı olarak çok önemlidir. Öncelikle 1100°C’ de a formu ısııtılarak daha yumuşak b formuna dönüştürülür. b formu sıcak sülfürik asit ile reaksiyona sokularak Li2SO4 elde edilir. Elde edilen bu çökelek çözeltiden ayrıl

 

 

 

 

Periyodik Cetvelde 2a Grubu Elementleri
Periyodik cetvelin IIA grubunda (Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra) ele-mentleri bulunur. Bunlar toprak alkali ****ller olarak anılır. Bu grup elementleri atomların s değerlik orbitalinde 2 elektron bulunur. Bu e-lektronlar, IA grubu elementlerinin tek elektronu kadar olmasa da ge-ne kolaylıkla ortamdan kopar. Bu nedenle IIA grubu elementleri +2 değerlikli iyon halinde bileşik oluşturur. Bu grupta yer alan elementler IA grubu elementlerinden daha az aktif, daha yoğun ve dahaserttir.

Periyodik cetcelin IIA grubunda hepsi a****l olan flüor (f), klor(Cl), brom (Br), iyot (ı) ve astaton (At) elementleri bulunur. Bun-lara tuz üreten anlamına gelen halojen adı verilir. Oda sıcaklığında F ve Cl gaz, Br sıvı, I-ise katı halde bulunur. Halojen atomlarının s ve p değeğerlik orbitallerinde yedi tane değerlik elektronu vardır. Halo-jenler kararlı hale gelmek için genellikle dışarıdan bir elektron alarak
-1 değerlikli iyonlar halinde bileşik oluşturur. Bu halojenler bir kısım bileşiklerinde +1, +3, +4, +5, +6, +7 değerlikli olabilir. Halojenler ol-dukça aktiftir

 

 

Yorum Yaz